TCTAD
Research Article Open Access

Türk Cihan Hâkimiyeti Anlayışı ve Kızılelma

Salim Gökçen Salim Gökçen Corresponding Author Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ORCID 0000-0001-8051-2783

Abstract

Türklerdeki hâkimiyet düşüncesinin temelinde, bütün dünyayı içine alan bir devlet anlayışı bulunmaktadır. Bunun yanında Türk hükümdarlarının asıl vazifelerinden biri de dünyayı tamamen fethetme düşüncesi idi. Dolayısıyla dünyaya hâkim olma ideali olarak adlandırabileceğimiz "Türk cihan hâkimiyeti anlayışı", işte bu şekilde Türk devletlerinin temel ülküsü haline gelmiştir. Tarihsel kaynaklarda, kitabelerde, yazıtlarda, edebi ve kültürel metinlerde görülmektedir ki, çağlar boyunca Türk fetih hareketinin fikrî temellerini oluşturan Türk cihan hâkimiyeti anlayışı, bütün Türk liderlerinin yegâne idealleri olmuştur. Türk cihan hâkimiyeti anlayışını bir yaşam felsefesi haline getirmiş olan Türk hakanları, güneşin doğduğu yerden battığı yere kadar bütün cihanı Türklerin kontrolü altına almak istemişlerdir. Bu düşünce doğrultusunda dünyaya hâkim olma hedefine meşruiyet kazandırmak amacı ile söz konusu vazifenin Tanrı tarafından kendilerine bağışlandığına inanmışlardır. Kızılelma kavramı ise ilk zamanlardan itibaren Türk devlet geleneğinin en önemli unsurlarından biri olan cihan hâkimiyeti anlayışının sembolik bir ifadesi olarak kullanılmıştır. Türkler arasında ilk kez Orta Asya'da bir ülkü olarak doğan ve Göktürklerin yeniden doğuşunu ifade eden Ergenekon efsanesinde, kaybedilen eski yurdun yeniden elde edilmesi idealini sembolize etmiştir.
Keywords: Bozkır Türk Cihan Hakimiyeti Kızılelma Kültür Medeniyet